تعیین ضرایب گیاهان در فضاهای سبز

تخمین نياز آبي گياهان يكي از اساسي ترين و مهمترين فاكتورهاي مورد نياز براي طراحي در پروژه هاي آبياري مي باشد كه از حاصلضرب تبخير و تعرق گياه مرجع (ET0) وضريب گياه (Kc) بدست مي آيد. بنابراين تخمين صحيح هر يك از دو عامل ضريب گياهي (Kc) و تبخير و تعرق گياه مرجع (ETo) از اهميت خاصي برخوردار است.

فرمول ETc تبخیر و تعرق گیاه که برابر است با (ETc=Kc×ET0) که بیان می کند که آب از دست رفته از یک گیاه(تبخیر و تعرق گیاه ETc)  معادل حاصل ضرب مقدار آب تبخیر شده از چمن فصل سرد به ارتفاع 4 تا 7 اینج و در شرایط مرزعه ای باز(تبخیر و تعرق مرجعET0) در عامل مشخص گیاهی(ضریب گیاهی، Kc) می باشد

Evaporation + Transpiration = Evapotranspiration (ET)

تبخیر و تعرق مرجع ET0 از یک تشک تبخیر کلاس A یا از یک ایستگاه هواشناسی تخصصی تخمین زده می شود. اما ضریب گیاهی Kc از طریق تحقیقات مرزعه ای تعیین می شود. تبخیر و تعرق گیاه در طول یک دوره زمانی مشخص، اندازه گیری می شود. تلفات آب و تبخیر و تعرق گیاه مرجع برای محاسبه ی Kc به شرح زیر استفاده می شود:

Kc= ETc/ET0

عوامل موثر بر مصرف آب گیاهان و ET

• نور خورشید
• درجه حرارت
• رطوبت
• باد
• گونه های گیاهی
• اندازه گیاه

تنش گیاهی

روزنه ممکن است بسته باشد یا باز،
• فتوسنتز و تعرق را کاهش  یافته
• رشد و سطح برگ کاهش می یابد
• کاهش برگ های جوانی
•مستعد به بیماری و آفات حشره

برآورد مصرف آب گیاهی

• شرایط اقلیمی و آب و هوا
• فیزیولوژی گیاهی

برآورد نیاز آب گیاه

• تعریف یک مرجع برای استفاده از آب که تابعی از آب و هوا است
• مقایسه میزان آب مورد نیاز برای حفظ گیاه با مقدار مرجع
• آب گیاه اکسپرس به عنوان٪ از مرجع نیاز
• فاکتور گیاه (PF یا KP)
• ضریب گیاهی (KC)

تعرق مرجع (  (ETO

برآورد تقاضای آب زیست محیطی منطقه کاشته
• آب و هوایی مرجع مبتنی بر استفاده از آب
• اینچ / روز یا میلیمتر در روز
• داده ها جدول های در دسترس در زمان معین

• مقدار آب تبخیر شده از چمن فصل سرد به ارتفاع 4 تا 7 اینج و در شرایط مرزعه ای باز(تبخیر و تعرق مرجعET0)
• با استفاده فرمول از اطلاعات آب و هوا از جمله نور خورشید، دما، رطوبت نسبی، باد محاسبه می شود

عکس های زیر لوازم مختلف مورد نیاز  برآورد آب به جای ET مرجع استفاده می کنند.(لایسمتر، تبخیر از تشت کلاس های مختلف و تانسیومتر ...)

برآورد مصرف آب گیاهی

• محاسبه ETO
• تبخیر و تعرق پتانسیل گیاه: (ETcrop)
 ETc÷ET0•
• ضریب گیاهی (KC)
•  شرایط استاندارد و سازگاری گیاه فرض کنید.

فرض های ETO و KC در رشد یا عملکرد بهینه
1-آب خاک نامحدود

2-بزرگ بودن اندازه برگ


3- جریان باد آرام

پس ضریب گیاهی چگونه بدست می آید؟

معمولا ضریب گیاهی  جدولی برای تمام گیاهان توسط تحقیقات مرزعه ای و در شرایط استاندارد قرار دارد تهییه شده است که با داشتن  ضریب گیاه با توجه به نوع گیاه مشخص از جدول استخراج و دیگری تبخیر و تعرق مرجع از ایستگاه هواشناسی می توان میزان تبخیر و تعرق گیاه را تخمین زد. یا بصورت نرم افزار های های جهت محاسبه ضریب گیاهی یا تبخیر و تعرق مرجع که به بسته به شرایط مکانی و زمانی منطقه و نوع گیاه می توان جدول های گوناگون میزان  بصورت ماهانه یا سالانه نشان داد.  همچنین برخی کشرهای پیشرفته ایستگاه های هواشناسی سیاری وجود دارد که اطلاعات روزانه تبخیر و تعرق  توسط این دستگاه محاسبه و به  اینترنت ارسال می کند. به عنوان نمونه عکس زیر  نشان می دهد یک ایستگاه تخصصی هواشناسی با یک تشک تبخیر کلاس می توان برای بدست آوردن  تبخیر و تعرق گیاهی یک محل، استفاده نمود اطلاعات روزانه در اینترنت به ادرس زیر قابل دسترسی است.
 www.cimis.water.ca.gov


ادامه دارد...

نویسنده و ترجمه : امیر طاهری دزفولی، مسئول کار گروه آبیاری و زهکشی دانش پژوهان طلیعه خوزستان